Eskişehir - Kütahya Savaşları
Dosyayı indirmek için tıklayınız.İndir

•Yunanlılar II.İnönü Savaşı'ndan sonra, Türk ordusunu yenmek için daha fazla asker ve silaha ihtiyaçları olduğunu anladılar.

• Bu yüzden gerekli hazırlıklarını yaptılar.

•Türk ordusunun kendisini toparlamasına fırsat vermeden saldırdılar.

• Eskişehir-Kütahya  Savaşları sonunda Türk ordusu Milli Mücadelede ilk ve son yenilgisini aldı.

Sonuçları :

•Afyon, Eskişehir-Kütahya  Yunanlıların eline geçti.

•Türk ordusu daha fazla kayıp vermemek için Sakarya Nehri'nin doğusuna çekildi.

•Düzenli ordunun varlığı tartışılmaya başlandı. Kuva-yi Milliye'nin yeniden kurulmasını isteyenler oldu.

•TBMM'nin Ankara'dan Kayseri'ye taşınması tartışılmaya başladı.

•Mustafa Kemal Paşaya Başkomutanlık yetkisi verildi. Üç aylık bir süre için meclisin bütün yetkileri Mustafa Kemal'de toplandı.

Başkomutanlığın Sonuçları :

•Başkomutanlık görevi ile, Mustafa Kemal meclise ait yasama, yürütme ve yargı yetkilerini kendinde toplamış oldu.

•Mustafa Kemal, Erzurum Kongresi öncesi bıraktığı askerlik görevine yeniden döndü.

Sakarya Meydan Savaşı

Savaşa Hazırlık :

•Sakarya Meydan Savaşı için yapılan en önemli hazırlık ordunun ihtiyaçlarının karşılanması için halktan yardım istenmesidir.

•Bu amaçla “Tekalif-i Milliye” (Milli Yükümlülük Emirleri) yayımlanarak halkın orduya giyecek, yiyecek, ulaşım ve silah bakımından destek olması sağlandı.

Savaş :

•Ankara'yı işgal etmek isteyen Yunanlılar yeni bir saldırı başlattılar.

•Yapılan Sakarya Savaşı yüz kilometrelik bir cephe üzerinde 22 gün 22 gece sürdü. Mustafa Kemal,Sakarya savaşı'nda dünya savaş tarihine geçen meşhur” “Hattı müdafaa yoktur,sathı müdafaa vardır.

•Vatanın her karış toprağı vatandaşın kanıyla ıslanmadıkça bırakılamaz.

•Büyük küçük her birlik, ilk durabildiği noktada tekrar düşmana karşı cephe kurarak çarpışmayı sürdürür.

•Yanlarındaki birliklerin çekilmek zorunda olduğunu gören birlikler onlara bağlı olamaz. Bulundukları yerde sonuna kadar karşı koyacaklardır.” emrini verdi.

• Mustafa Kemal bu taktikle dünya savaş tarihin de büyük yenilik yapmış, çizgiye bağlı cephe kavramı sona ermiştir.

•Türk ordusunun kahramanca direnişi karşısında Yunanlılar yenilerek geri çekildi.

Sonuçları :

•Bu zaferin kazanılmasıyla Türklerin 1683 11. Viyana Kuşatması'yla başlayan geri çekilişi son buldu.

•Askeri dehasıyla zaferin kazanılmasını sağlayan Mustafa Kemal Paşaya TBMM Mareşallik rütbesi ile Gazilik unvanını verdi (19 Eylül 1921).

•Sakarya Meydan Savaşı Türk Kurtuluş Savaşının son savunma savaşı oldu. Türk ordusu taarruz konumuna geçti.

•Kars ve Ankara Antlaşmaları'nın imzalanması sağladı.

•İtilaf Devletleri, TBMM Hükümeti'ne yeni barış tekliflerinde bulundular. Sevr Antlaşması'nın biraz değiştirilerek sunulan bu teklifler TBMM tarafından kabul edilmedi.

Kars Antlaşması (13 Ekim 1921 )

•TBMM Hükümeti Sovyet Rusya ile daha önce Moskova Antlaşması'nı imzalamıştı.

• Kars Antlaşması ise Sovyet Rusya'ya bağlı Ermenistan, Gürcistan ,Azerbaycan Cumhuriyetleri arasında  imzalandı.

•Moskova Antlaşması'nın tekrarı özelliği taşıyan Kars Antlaşması ile doğu sınırımız kesin olarak çizildi.

Ankara Antlaşması (20 Ekim 1921 )

•Sakarya Zaferi'nin kazanılmasından sonra TBMM Hükümeti ile Fransa arasında imzalandı. Fransızlar Türk tarafı ile antlaşma yapmak için Sakarya Muharebesi'nin sonucunu beklediler. Zaferin kazanılmasının ardından antlaşma imzalandı.

Ankara Antlaşması'na göre;

•Taraflar arasında savaş durumu sona erecek,

•İskenderun ve Hatay'da Türklere geniş hak tanıyan özel bir yönetim kurulacaktı.

•Her iki taraf, kendilerine kalan topraklarda genel af ilan edecekti.

Antlaşmanın Önemi :

•Ankara Antlaşması. TBMM için siyasi bir zaferdir. Antlaşma ile ilk kez bir İtilaf Devleti yeni Türk devletini ve Misak-ı Milli’yi tanımış oldu.

•Hatay dışındaki bugünkü Suriye sınırımız çizildi.

•Fransa’nın TBMM ile anlaşma yapması ile İtilaf devletleri bloğu parçalandı.

•Fransa ile savaş sona erdiğinden Güney Cephesi'nde güvenlik sağlandı. Bölgedeki birlikler Batı Cephesi'ne sevk edildi.

•Fransız desteğini kaybeden Ermeniler yalnız kaldılar. Çukurova'da bir Ermeni Devleti kurma hayalleri sona erdi.

Büyük Taarruz ve Başkumandan Meydan Muharebesi

•Yunan ordusu, Sakarya'da uğradığı mağlubiyetin ardından Eskişehir, Kütahya ve Afyon'un doğusuna çekildi. Burada savunma tedbirleri almaya ve askeri güçlerini arttırmaya çalıştı.

Türk ordusu, Kurtuluş Savaşı'nın ilk taarruz harekatına hazırlanıyordu. Ordu için,

•Tekalif-i Milliye Emirleri ile halktan yardım sağlanıyor,

•İstanbul'daki cephaneliklerden silah ve cephane kaçırılıyor,

•Eldeki sınırlı imkanlarla silahlar ve bu silahlara cephaneler yapılıyordu.

•Türk Milleti çocuk yaşlı, kadın erkek bir bütün olarak topyekün bir savaş veriyordu.

•Taarruzla, Yunan ordusunu yıpratmak değil, Anadolu’dan söküp atmak amaçlandı

•Sakarya Zaferi'nden sonra başlanan hazırlıklar tamamlanarak 26 Ağustos 1922'de Afyon'dan saldırıya geçildi.

•Yunan ordusu taarruzu Eskişehir tarafından beklemekte ve ona göre hazırlanmaktaydı. Afyon'dan gelen bu beklenmedik saldırı ile şoka uğradı.

•Türk Milleti çocuk yaşlı, kadın erkek bir bütün olarak topyekün bir savaş veriyordu.

•Taarruzla, Yunan ordusunu yıpratmak değil, Anadolu’dan söküp atmak amaçlandı

•Sakarya Zaferi'nden sonra başlanan hazırlıklar tamamlanarak 26 Ağustos 1922'de Afyon'dan saldırıya geçildi.

•Yunan ordusu taarruzu Eskişehir tarafından beklemekte ve ona göre hazırlanmaktaydı. Afyon'dan gelen bu beklenmedik saldırı ile şoka uğradı.

•29 Ağustos'a kadar devam eden taarruz sonucunda, Yunan kuvvetleri kuşatıldı. 30 Ağustos'ta bizzat Başkumandan Mustafa Kemal Paşanın yönettiği Türk ordusu, Yunan ordusunu bozguna uğrattı. Bu savaşa tarihimizde “Başkumandan Meydan Muharebesi” denir.

•Bu zaferin ardından Mustafa Kemal: “Ordular ilk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!” emrini verdi. Bu emirle Türk ordusu İzmir’e kadar yunanlıları takip etti.

•Başkumandan Mustafa Kemal Paşa komutasındaki kahraman ordusu 9 Eylül 1922’de İzmir'e girdi.

•Yunanlılar 9 Eylül'de İzmir'de denize dökülmeden önce geri çekilirken Batı Anadolu'da mezalime varan davranışlarda bulunmuş, ekili dikili arazilere yerleşim merkezlerine büyük zararlar vermişlerdir.

Büyük Taarruz'un Sonuçları :

1.Kurtuluş Savaşı'nın bu son mücadelesi de başarıya ulaşarak tamamlandı.

2.Batı Anadolu'daki Yunan işgali sona erdi.

3.İtilaf Devletlerinin teklifiyle Mudanya Ateşkes Anlaşması imzalandı.

 

 
©Fırat Sayıta